Uyak Kafiye Çeşitleri Örnekler

Uyak Kafiye Çeşitleri Örnekler

 

UYAK (KAFİYE)

⇒ Dize sonlarındaki ses benzerliğine uyak (kafiye) denir.

⇒ Uyağı oluşturan veya kelimelerin yazılış ve okunuşları aynı, görev ve anlamları farklı olmalıdır.

ÖRNEK

…….. bostan

…….. kahraman   “-an” sesleri kafiyedir.

 

⇒ UYAK (KAFİYE) ÇEŞİTLERİ

 

1. YARIM UYAK: Mısra sonlarındaki tek ses benzerliğine yarım uyak denir. Genellikle Halk Edebiyatında kullanılır.

Evlerinin önü çardak

Elif’in elinde bardak

Sanki yeşil başlı ördek

Yüzer Elif Elif diye       

“-k” sesleri yarım uyaktır.

 

2. TAM UYAK: İki ses benzeşmesine dayanan kafiyeye tam kafiye denilir.

Atlastan bakardım nereye gitti
Öyle öyle ezberledim gurbeti   

“-ti” tam uyaktır.

 

 Not: Dilimize yabancı dillerden geçmiş “â, î, û” gibi uzun sesler iki birim sayıldığı için şapkalı ünlüleri tam uyak sayarız.

“-â” sesi tam uyaktır.

 

 

3. ZENGİN UYAK: İkiden fazla sesin benzeşmesiyle oluşan kafiyeye denir. Daha çok Divan şiirinde kullanılır.

Bir zafer müjdesi burda her isim

Sanki tek bir anda gün, saat, mevsim

“-sim” zengin uyaktır.

 

BU KONU İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR !  Lehçe, Şive, Ağız, Dil, Argo, Jargon Nedir? Özellikleri

 

4. TUNÇ UYAK: Kafiyedeki kelimelerden birinin, diğerini içinde aynen tekrar edilmesiyle oluşan kafiyeler tunç kafiye denir.

Kükremiş sel gibiyim, bendimi çiğner, aşarım
Yırtarım dağları, enginlere sığmam, taşarım

-aşarım  tunç uyaktır.

Bursa’da bir eski cami avlusu
Mermer şadırvanda şakırdayan su

-su“ tunç uyak

 

5. CİNASLI UYAK:  Yazılışları ve okunuşları aynı anlamı farklı olan kelimelerle kurulan uyak çeşididir.  Cinaslı kelimeler daha çok manilerde kafiye olarak kullanılır.

Niçin kondun a bülbül
Kapımdaki asmaya
Ben yârimden vazgeçmem
Götürseler asmaya

-asmaya“ Cinaslı uyak”

 

Dönülmez akşamın ufkundayız, vakit çok geç
Bu son fasıldır ey ömrüm, nasıl geçersen geç

-geç“: Cinaslı uyak”

 

Uyak Kafiye Çeşitleri Örnekler

Emrah der ki düştüm dile

Bülbül figan eder güle

Güzel sevmek bir sarp kale

Ya alınır ya alınmaz

“-le” ler tam uyak

 

Kim okurdu kim yazardı

Bu düğümü kim çözerdi

Koyun kurt ile gezerdi

Fikir başka başk’ olmasa

“-z” ler yarım uyak, “ardı” redif

 

BU KONU İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR !  Düşünceyi Geliştirme Yolları

Ertesi gün başladı gün doğmadan başladı yolculuk

Soğuk bir mart sabahı buz tutuyor her soluk

“-luk” zengin uyak

 

Garbın afakını sarmışsa çelik zırhlı duvar

Benim iman dolu göğsüm gibi serhaddim var

“var” tunç uyak

 

 

Şiir Bilgisi ( Ahenk Unsurları ) Konu Anlatımı

Redif Nedir? Redif Örnekleri

Uyak Örgüsü ( Kafiye Şeması)

Nazım Şekilleri

 

3 thoughts on “Uyak Kafiye Çeşitleri Örnekler”

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.